ඉගෙනුම් සටහන්
වෙළෙඳපොළ සමතුලිතතාව
ඉල්ලූ ප්‍රමාණය හා සැපයූ ප්‍රමාණය සමාන වන විට වෙළෙඳපොළේ සමතුලිත මිල සහ සමතුලිත ප්‍රමාණය තීරණය වේ.
ඉල්ලුම් හා සැපයුම් වක්‍ර හමුවන තැන වෙළෙඳපොළ සමතුලිතතාවය ලැබේ.වෙළෙඳපොළක ගැනුම්කරුවන්ට මිලදී ගැනීමට අවශ්‍ය ප්‍රමාණය සහ නිෂ්පාදකයන්ට විකිණීමට අවශ්‍ය ප්‍රමාණය එකම අවස්ථාවේ බලපායි. මෙම ප්‍රමාණ දෙක සමාන වන විට වෙළෙඳපොළ සමතුලිතතාවය ඇති වේ.
සමතුලිතතාවය යනු කුමක්ද?
යම් මිලකදී ඉල්ලූ ප්‍රමාණය = සැපයූ ප්‍රමාණය වන විට එම මිල සමතුලිත මිලයි. එම මිලට හුවමාරු වන ප්‍රමාණය සමතුලිත ප්‍රමාණයයි. රූපසටහනකදී, පහළට බෑවුම් වන ඉල්ලුම් වක්‍රය සහ ඉහළට නැඟෙන සැපයුම් වක්‍රය හමුවන ලක්ෂ්‍යය මෙය පෙන්වයි.
සමතුලිත මිලට ඉහළ මිලක් නම්?
මිල සමතුලිත මට්ටමට වඩා ඉහළ නම්, නිෂ්පාදකයන් සපයන ප්‍රමාණය ගැනුම්කරුවන් ඉල්ලන ප්‍රමාණයට වඩා වැඩි විය හැකිය. මෙය අතිරික්ත සැපයුමක් ලෙස හඳුන්වයි. අලෙවි නොවූ භාණ්ඩ ඉතිරි වීමෙන් මිල අඩු කිරීමට පීඩනයක් ඇති විය හැකිය.
සමතුලිත මිලට පහළ මිලක් නම්?
මිල සමතුලිත මට්ටමට වඩා පහළ නම්, ගැනුම්කරුවන් ඉල්ලන ප්‍රමාණය නිෂ්පාදකයන් සපයන ප්‍රමාණයට වඩා වැඩි විය හැකිය. මෙය අතිරික්ත ඉල්ලුමක් හෝ හිඟයක් ලෙස හඳුන්වයි. බොහෝ ගැනුම්කරුවන් සීමිත භාණ්ඩ ප්‍රමාණයක් සඳහා තරග කරන විට මිල ඉහළ යාමට ප්‍රවණතාවක් ඇති විය හැකිය.
ප්‍රායෝගික උදාහරණය
සෙනසුරාදා උදෑසන එළවළු වෙළෙඳපොළක තක්කාලි කිලෝවකට රු. 300ක් මිලක් ඇති බව සිතන්න. එම මිලට ගැනුම්කරුවන්ට අවශ්‍ය තක්කාලි ප්‍රමාණය, ගොවීන් හා වෙළෙඳුන් වෙළෙඳපොළට ගෙන එන ප්‍රමාණයට සමාන නම්, රු. 300 සමතුලිත මිලක් ලෙස සැලකිය හැකිය.
- මිල රු. 400ක් වුවහොත්, තක්කාලි ඉතිරි වීමේ අවස්ථාව ඇත.
- මිල රු. 200ක් වුවහොත්, තක්කාලි ඉක්මනින් අවසන් වී ගැනුම්කරුවන්ට හිඟයක් දැනෙන්නට ඉඩ ඇත.
සමතුලිතතාවය ස්ථාවර අංකයක් පමණක් නොවේ. ඉල්ලුම හෝ සැපයුම මාරු වන විට නව සමතුලිත මිලක් හා ප්‍රමාණයක් ඇති වේ.
වක්‍රයක් මාරු වුණොත් කුමක් වෙයිද?
පාරිභෝගික රුචිකත්වය වැඩිවීමෙන් ඉල්ලුම දකුණට මාරු විය හැකිය. අනෙක් සාධක නොවෙනස් නම්, සමතුලිත මිල සහ ප්‍රමාණය දෙකම වැඩි වීමට ඉඩ ඇත. නව තාක්ෂණය නිසා සැපයුම දකුණට මාරු වුවහොත්, සමතුලිත ප්‍රමාණය වැඩි වන අතර මිල අඩු වීමට ඉඩ ඇත.
විභාගයේදී පිළිතුර ලියන පියවර
- ඉල්ලුම් හා සැපයුම් වක්‍ර දෙක නිවැරදිව අඳින්න.
- ඒවා හමුවන ලක්ෂ්‍යය සලකුණු කරන්න.
- සමතුලිත මිල සහ ප්‍රමාණය රේඛා මඟින් පෙන්වන්න.
- අතිරික්ත ඉල්ලුම හෝ අතිරික්ත සැපයුම ඇති වන විට මිලට ඇති පීඩනය පැහැදිලි කරන්න.
ඔබම පරීක්ෂා කර බලන්න
උත්සව සමයේ කේක් සඳහා ඉල්ලුම වැඩි වූ විට, අනෙක් සාධක නොවෙනස් නම්, කේක් වෙළෙඳපොළේ සමතුලිත මිල සහ සමතුලිත ප්‍රමාණය කෙසේ වෙනස් විය හැකිද?
මතක තබා ගන්න: සමතුලිතතාවය ඇති වන්නේ ඉල්ලුම සහ සැපයුම දෙකම එකවර සලකා බැලූ විටය.