ඉගෙනුම් සටහන්
සහනාධාර: ඉල්ලුම හා සැපයුමට බලපෑම
සහනාධාරයක් නිෂ්පාදන පිරිවැය, ගැනුම්කරු ගෙවන මිල, නිෂ්පාදකයා ලබන මුදල සහ වෙළෙඳපොළ ප්‍රමාණය වෙනස් කරන ආකාරය තේරුම් ගනිමු.
සහනාධාරයක් නිසා පාරිභෝගිකයා ගෙවන මිලට වඩා නිෂ්පාදකයා ලබන ඵලදායී මිල වැඩි විය හැකිය.රජයක් යම් භාණ්ඩයක් හෝ සේවාවක් වැඩි වශයෙන් නිෂ්පාදනය හෝ භාවිතය කිරීමට උනන්දු කිරීම සඳහා මුදල් ආධාරයක් ලබා දෙන්නේ සහනාධාරයක් ලෙසයි. කෘෂිකර්මය, පොදු ප්‍රවාහනය, අධ්‍යාපනය හා සෞඛ්‍යය වැනි ක්ෂේත්‍රවල එය දැකිය හැකිය.
මෙහි සලකා බලන සහනාධාරය
මෙම පාඩමේදී එක් ඒකකයක් නිෂ්පාදනය හෝ අලෙවි කිරීම සඳහා නිෂ්පාදකයාට රජය ලබාදෙන ඒකක සහනාධාරයක් සලකා බලමු. එය නිෂ්පාදන පිරිවැයෙන් කොටසක් රජය විසින් දරා ගැනීමක් වැනිය.
සැපයුමට ඇති බලපෑම
සහනාධාරයක් ලැබුණු විට නිෂ්පාදකයාගේ ඵලදායී පිරිවැය අඩු වේ. ඒ නිසා එක් එක් මිල මට්ටමකදී වැඩි ප්‍රමාණයක් සැපයීමට ඔහුට හැකියාව සහ උනන්දුව ඇති වේ. රූපසටහනකදී මෙය සැපයුම් වක්‍රය පහළට හෝ දකුණට මාරු වීමක් ලෙස පෙන්වයි.
නව සැපයුම් වක්‍රය යටතේ, පාරිභෝගිකයා ගෙවන මිලට අමතරව නිෂ්පාදකයාට සහනාධාර මුදලද ලැබේ. එබැවින් නිෂ්පාදකයාට ලැබෙන ඵලදායී මිල පාරිභෝගිකයා ගෙවන මිලට වඩා වැඩි විය හැකිය.
ඉල්ලුමට ඇති බලපෑම
නිෂ්පාදකයාට ලබාදෙන සහනාධාරයක් පමණක් නිසා ඉල්ලුම් වක්‍රය අනිවාර්යයෙන්ම මාරු නොවේ. එහෙත් වෙළෙඳපොළේ ගැනුම්කරු ගෙවන මිල අඩු වන නිසා, පවතින ඉල්ලුම් වක්‍රය දිගේ ඉල්ලූ ප්‍රමාණය වැඩිවීමක් සිදු වේ. මෙය අඩු මිලකට වන ඉල්ලුම් ප්‍රතිචාරයකි.
වෙළෙඳපොළ ප්‍රතිඵලය
- පාරිභෝගිකයා ගෙවන මිල සාමාන්‍යයෙන් අඩු වේ.
- නිෂ්පාදකයා ලබන ඵලදායී මිල සාමාන්‍යයෙන් වැඩි වේ.
- ගනුදෙනු ප්‍රමාණය වැඩි වේ.
- රජයේ වියදම එක් ඒකකයක සහනාධාරය සහ අලෙවි වූ ඒකක ගණන ගුණ කිරීමෙන් ලැබේ.
ප්‍රායෝගික උදාහරණය
එළවළු කිලෝවක් නිෂ්පාදනය කිරීමට ගොවියෙකුට අවශ්‍ය පොහොර සහ ප්‍රවාහන පිරිවැයෙන් කොටසක් රජය සහනාධාරයක් ලෙස ලබා දෙන බව සිතන්න. එවිට ගොවියාට අඩු පිරිවැයකින් වැඩි එළවළු ප්‍රමාණයක් වෙළෙඳපොළට ගෙන එන්නට හැකියාව ලැබේ. වෙළෙඳපොළේ සැපයුම වැඩි වූ විට, පාරිභෝගිකයා ගෙවන මිල අඩුවීමටත් අලෙවි වන ප්‍රමාණය වැඩි වීමටත් ඉඩ ඇත.
කිලෝවකට රු. 30ක සහනාධාරයක් තිබේ නම්, පාරිභෝගිකයාට මිල රු. 15කින් අඩු විය හැකි අතර නිෂ්පාදකයාට සහනාධාරය සමඟ රු. 15කින් වැඩි ඵලදායී මිලක් ලැබිය හැකිය. නිශ්චිත බෙදීම ඉල්ලුම හා සැපයුමේ නම්‍යතාව මත රඳා පවතී.
සහනාධාරයක ප්‍රතිලාභය පාරිභෝගිකයාට පමණක් හෝ නිෂ්පාදකයාට පමණක් නොලැබේ. වෙළෙඳපොළේ ඉල්ලුම හා සැපයුම අනුව දෙපාර්ශ්වය අතර එය බෙදී යයි.
ප්‍රතිලාභ සහ පිරිවැය
අත්‍යවශ්‍ය භාණ්ඩ වඩා ප්‍රවේශ විය හැකි කිරීම, නිෂ්පාදනය දිරිමත් කිරීම සහ යහපත් බාහිර ප්‍රතිලාභ ඇති සේවා වැඩි කිරීම සඳහා සහනාධාර ප්‍රයෝජනවත් විය හැකිය. එහෙත් රජයේ වියදම සඳහා බදු ආදායම හෝ වෙනත් මුදල් භාවිත කළ යුතුය. සහනාධාරය ඉතා වැඩි නම් අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා නිෂ්පාදනයක් සහ සම්පත් අකාර්යක්ෂම ලෙස භාවිත වීමක් ඇති විය හැකිය.
විභාගයේදී රූපසටහන අඳින පියවර
- පහළට බෑවුම් වන ඉල්ලුම් වක්‍රය සහ මුල් සැපයුම් වක්‍රය අඳින්න.
- සහනාධාරයෙන් පසු සැපයුම් වක්‍රය මුල් සැපයුම් වක්‍රයට පහළින් සමාන්තරව අඳින්න.
- නව සමතුලිත ප්‍රමාණය වැඩි බවත් පාරිභෝගික මිල අඩු බවත් පෙන්වන්න.
- නිෂ්පාදක මිල සහ පාරිභෝගික මිල අතර සිරස් පරතරය සහනාධාරය ලෙස ලකුණු කරන්න.
ඔබම පරීක්ෂා කර බලන්න
බස් ගමන් සඳහා රජය සහනාධාරයක් ලබා දුන්නේ නම්, මගියා ගෙවන ගාස්තුව, බස් සේවා සපයන්නා ලබන මුදල සහ බස් ගමන් ප්‍රමාණය කෙසේ වෙනස් විය හැකිද? රජයට ඇති වියදමද පැහැදිලි කරන්න.
මතක තබා ගන්න: ඒකක සහනාධාරයක් පිරිවැය අඩු කර, සැපයුම වැඩි කර, ගනුදෙනු ප්‍රමාණය ඉහළ නංවයි.